Акыллы йорт технологияләре уңайлы яшәү вәгъдә иткән чорда, ишекләрне ачучы ишек домофоннары бөтен дөнья буенча фатирларда, таунхаусларда һәм капкалы торак пунктларда стандарт функциягә әйләнде. Уңайлылык һәм куркынычсызлык кушылмасы буларак сатыла торган бу системалар - яшәүчеләргә кунакларны тикшерергә һәм ишекләрне ерактан ачарга мөмкинлек бирә - еш кына заманча тормыш өчен мөһим яңартулар дип санала.
Шулай да, аларның заманча интерфейслары һәм вакытны янга калдыручы функцияләре астында гаиләләрне урлауга, рөхсәтсез керүгә, шәхси тормышны бозуга һәм хәтта физик зыянга дучар итә торган берничә куркынычсызлык зәгыйфьлеге ята. Куллану тизләнгән саен, йорт хуҗалары, милек белән идарә итүчеләр һәм куркынычсызлык белгечләре өчен бу куркынычларны тану һәм алдан чаралар күрү бик мөһим.
1. Искергән микропрограмма: Хакерлар өчен тын шлюз
Ишек эчендәге домофон системаларында иң күп игътибар ителмәгән кимчелекләрнең берсе - искергән микропрограмма, ул киберҗинаятьчеләр өчен төп максат булып кала. Еш яңартулар кертеп торган смартфоннардан яки ноутбуклардан аермалы буларак, күп кенә домофон системаларында, аеруча иске модельләрдә, автоматик патчлар юк. Җитештерүчеләр еш кына яңартуларны 2-3 елдан соң гына туктаталар, бу исә җайланмаларның патчланмаган куркынычсызлык кимчелекләрен ачыклый.
Хакерлар бу бушлыкларны көчле һөҗүмнәр яки шифрланмаган HTTP тоташулары кебек иске протоколларны кулланып файдаланалар. 2023 елда киберкуркынычсызлык фирмасы популяр домофон брендындагы мөһим җитешсезлекне ачыклады, бу җитешсезлек һөҗүмчеләргә үзгәртелгән челтәр сорауларын җибәреп, аутентификацияне тулысынча урап узарга мөмкинлек бирде. Эчкә кергәч, алар ерактан ишекне ачуны эшләтеп җибәрә һәм биналарга сизелмичә керә алалар иде.
Милек белән идарә итүчеләр еш кына чыгымнар яки "ял итүчеләрне борчый" дип борчылу аркасында яңартуларны кичектереп, хәлне тагын да начарайталар. Халыкара милек белән идарә итүчеләр ассоциациясе үткәргән тикшеренү күрсәткәнчә, аренда җәмгыятьләренең 62% ы яңартуларны кичектерә, шуның белән домофоннарны рөхсәтсез рәвештә рөхсәтсез керүчеләр өчен ачык чакыруларга әйләндерә.
2. Зәгыйфь аутентификация: "Password123" куркынычсызлык өчен куркыныч тудырганда
Хәтта иң алдынгы домофон җиһазлары да аның аутентификация протоколлары кебек үк куркынычсыз - һәм күбесе җитешсезлеккә дучар була. 2024 елда 50 әйдәп баручы домофон бренды арасында үткәрелгән тикшеренү шуны күрсәтте:
-
78% 8 символдан кимрәк булган көчсез серсүзләргә рөхсәт итә.
-
43% ында ерактан керү өчен ике факторлы аутентификация (2FA) юк.
-
Күп кенә бюджет модельләре "admin123" кебек гадәти логиннар яки җайланманың серия номеры белән җибәрелә.
Бу көчсезлек мөмкинлекләрдән файдаланып, өйләргә бәреп керү очракларының артуына китерде. Чикагода гына полиция 2023 елда урлаучылар вестибюльгә кереп, посылкаларны урлау өчен гадәти булмаган яки көчсез серсүзләрне кулланган 47 очрак теркәгән. Кайбер очракларда урлаучылар бер төн эчендә берничә бүлмәгә "123456" кебек гади парольләрне яки бина адресын фаразлап кергәннәр.
Куркыныч мобиль кушымталарга да кагыла. Күп кенә домофон кушымталары мәгълүматларны смартфоннарда саклый. Әгәр телефон югалган яки урланган булса, җайланмасы булган һәркем бер тапкыр басу белән керә ала - тикшерү кирәк түгел.
3. Физик үзгәрешләр: Аппаратның зәгыйфьлекләреннән файдалану
Киберкуркынычсызлык куркынычлары яңалыклардагы хәбәрләрдә өстенлек итсә дә, физик үзгәрешләр гадәти һөҗүм ысулы булып кала. Күп кенә домофоннарда ачык электр үткәргечләре яки алынмалы алгы панельләр бар, аларны йозак механизмын урап узу өчен кулланып була.
Мәсәлән, гади реле күчергечләренә нигезләнгән домофоннарны отвертка һәм кәгазь кыскыч белән берничә секунд эчендә бетереп була - алга киткән белем кирәк түгел. Вандаллар шулай ук камераларны яки микрофоннарны сүндереп, яшәүчеләрнең кунакларны визуаль рәвештә тикшерә алмавы аркасында җиһазларга һөҗүм итәләр.
Нью-Йорк шәһәрендә 2023 елда торак биналарның 31% ында домофон вандализмы теркәлгән, бу милек белән идарә итүчеләргә ремонт өчен уртача 800 долларга төшкән һәм арендаторларны атналар буе функциональ керү контроле булмаган хәлдә калдырган.
4. Шәхси тормыш куркынычлары: Домофоннар хуҗаларын күзәткәндә
Рөхсәтсез керүдән тыш, күп кенә домофоннар шәхси тормышның куркынычсызлыгына кагылышлы җитди борчылулар тудыра. Бюджет модельләрендә еш кына очтан-очка шифрлау юк, бу видео һәм аудио агымнарын тотып алуга китерә.
2022 елда, хакерлар аның шифрланмаган серверларына үтеп кереп, 10 000 нән артык гаиләдән видеоязмалар алганнан соң, эре домофон җитештерүче компания суд процессы белән очрашты. Рәсемнәрдә яшәүчеләрнең азык-төлек күтәреп баруы, өйләренә керү яки гаилә әгъзалары белән аралашуы сурәтләнгән иде.
Шифрланган очракта да, кайбер системалар кулланучы мәгълүматларын өченче як аналитика фирмалары белән тыныч кына уртаклаша. 2023 елгы Consumer Reports тикшеренүе күрсәткәнчә, 25 домофон кушымтасының 19ы урнашу мәгълүматлары, җайланма идентификаторлары һәм керү үрнәкләре кебек серле мәгълүматны җыйган - еш кына кулланучының ачык ризалыгы булмаганда. Бу торак биналарда күзәтү һәм мәгълүматларны монетизацияләү турында сораулар тудыра.
Өегезне ничек сакларга: Яшәүчеләр һәм милек белән идарә итүчеләр өчен гамәли адымнар
Ишекләрне ачу белән эшләнгән домофоннарның куркынычлары чын, ләкин аларны контрольдә тотып була. Яшәүчеләр дә, бина җитәкчеләре дә алдан ук чаралар күрә ала:
-
Программа тәэминатын яңартуларга өстенлек бирегез
-
Яшәүчеләр: Домофон кушымтасын яки җитештерүче сайтын ай саен тикшерегез.
-
Милек белән идарә итүчеләр: Квартал саен яңартуларны планлаштырыгыз яки автоматик рәвештә төзәтү өчен куркынычсызлык фирмалары белән хезмәттәшлек итегез.
-
-
Аутентификацияне көчәйтү
-
12+ символдан торган серсүзләрне катнаш символлар белән кулланыгыз.
-
Мөмкин булган очракта 2FA функциясен эшләтеп җибәрегез.
-
Урнаштырудан соң шунда ук гадәти логиннарны яңадан торгызыгыз.
-
-
Куркынычсыз физик җиһазлар
-
Кире кагудан сакланган өслек пластиналарын өстәгез.
-
Ачык электр үткәргечләрен яшерегез яки калкан белән каплагыз.
-
Югары куркынычлы объектлар өчен икенчел йозакларны карап чыгыгыз.
-
-
Конфиденциальлеккә юнәлтелгән системаларны сайлагыз
-
Ачык шифрлау сәясәте булган сатучыларны сайлагыз.
-
Кулланучы мәгълүматларын өченче як белән ризалыксыз уртаклаша торган системалардан сакланыгыз.
-
Йомгаклау: Уңайлылык куркынычсызлыкка зыян китермәскә тиеш
Ишекләрне ачучы домофоннар торак тормышын уңайлылыкны керү контроле белән берләштереп үзгәртте. Ләкин аларның зәгыйфь яклары - искергән микропрограмма, көчсез аутентификация, физик үзгәртүләр һәм мәгълүматларның конфиденциальлеге өчен куркынычлар - уңайлылык кына җитмәвен күрсәтә.
Яшәүчеләр өчен игътибарлылык көйләүләрне яңарту, таныклыкларны саклау һәм аномалияләр турында хәбәр итүне аңлата. Милек белән идарә итүчеләр өчен югары сыйфатлы, даими рәвештә хезмәт күрсәтелә торган системаларга инвестицияләр салу чыгым гына түгел, ә кирәклек тә.
Ниһаять, заманча торак иминлеге уңайлылыкка да, чыдамлыкка да өстенлек бирергә тиеш. Өйләребезне яклау өчен без ышанган системалар беркайчан да аларны куркыныч астына куя торган зәгыйфь звенога әйләнмәскә тиеш.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 26 сентябре